{"4":"

W cieniu pienińskich szczytów, gdzie dziś turyści podziwiają przełom Dunajca, przed 300 laty rozbrzmiewały łacińskie modlitwy kamedulskich mnichów. To właśnie tutaj, w Czerwonym Klasztorze, powstało jedno z najważniejszych dzieł kultury słowackiej. Pierwszy pełny przekład Biblii na język słowacki.

Od szlacheckiego dziecka do kamedulskiego mnicha

Štefan Hadbavný urodził się 10 listopada 1714 roku w miejscowości Jánovce w powiecie popradzkim. Rodzice prawdopodobnie wywodzili się z drobnej szlachty, co zapewniło synowi dostęp do dobrego wykształcenia. Po nauce w jezuickim gimnazjum w Lewoczy zdecydował się na życie zakonne.

W roku 1736 złożył śluby w klasztorze św. Józefa w Nitrze, przyjmując imię Romuald, a cztery lata później otrzymał święcenia kapłańskie.

Czerwony Klasztor – centrum działalności

W 1744 roku Romuald Hadbavný trafił do Czerwonego Klasztoru, gdzie spędził większość swojego zakonnego życia. Pełnił różnorodne funkcje: archiwisty, sekretarza kapituły, zarządcy hospicjum i zakrystianina.

Pierwszy słownik i Biblia po słowacku

W atmosferze intelektualnej Czerwonego Klasztoru powstały monumentalne tłumaczenia z łaciny na język słowacki. Najważniejsze z nich to Swaté Biblia Slowenské. Pierwszy pełny przekład Biblii na język słowacki, ukończony przed rokiem 1756. Zachowany odpis liczy łącznie 1695 stron i znajduje się obecnie w Archiwum Kurii Arcybiskupiej w Tarnawie.

Drugim znaczącym dziełem jest Syllabus dictionarij latino-slavonicus z 1763 roku. Łacińsko-słowacki słownik o objętości 948 stron, przechowywany w Bibliotece Uniwersyteckiej w Budapeszcie. Autorstwo tych prac długo przypisywano wyłącznie Hadbavnemu. Prawdopodobnie jednak jedynie kierował zespołem zakonników z różnych klasztorów, którzy pracowali nad przekładami.

Dziedzictwo trwające po dziś dzień

Romuald Hadbavný zmarł 30 sierpnia roku 1780. Przez dziewięć tygodni współbracia codziennie odprawiali msze żałobne za jego duszę. Było to rzadkością w historii wspólnoty i świadczyło o wyjątkowym szacunku.

Kamedulska Biblia doczekała się współczesnego wydania drukiem w 2002 roku w Monachium. W latach 2008–2012 Uniwersytet Katolicki w Rużomberku prowadził projekty badawcze nad tym przekładem, opracowując jego cyfrową prezentację i trzy tomy publikacji naukowych.

\n\n","13":"

\n\n","14":"

\n\n"}

Spisz Region